Các công ty đa cấp có khả năng thu hút mọi người bằng cách trò chuyện đầy lôi cuốn và kỹ năng thuyết phục đặc trưng, khiến nhiều người bị hấp dẫn và cuốn vào hệ thống của họ. Những câu chuyện về lợi nhuận khủng, cơ hội thay đổi cuộc đời và tinh thần đoàn kết là những yếu tố dễ gây ấn tượng mạnh, khiến người nghe khó có thể từ chối. Tuy nhiên, đằng sau những lời chào mời hấp dẫn đó có thể là những cạm bẫy khó lường. Bài viết của Kết Nối Việt sẽ giúp bạn nhận diện rõ cách nói chuyện của đa cấp, từ đó tránh bị cuốn vào những mô hình lừa đảo tinh vi!
Mô hình kinh doanh đa cấp là gì?
Trước khi tìm hiểu cách nói chuyện của đa cấp, bạn phải hiểu bản chất kinh doanh đa cấp là gì. Theo khoản 1 Điều 2 của Nghị định 40/2018/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam, kinh doanh đa cấp được hiểu là phương thức tiếp thị, bán hàng mà trong đó người tham gia sẽ được hưởng hoa hồng hoặc lợi ích từ việc bán sản phẩm cho người tiêu dùng, cũng như từ việc tuyển dụng người khác vào mạng lưới bán hàng. Hình thức này yêu cầu các sản phẩm và dịch vụ phải đến trực tiếp người tiêu dùng mà không thông qua hệ thống phân phối truyền thống.
Mô hình kinh doanh đa cấp hoạt động theo cấu trúc “cây rẽ nhánh,” trong đó mỗi người tham gia sẽ cố gắng tuyển thêm thành viên mới và bán sản phẩm trực tiếp cho khách hàng. Người mới tham gia sẽ được “nhánh” cấp trên (người tuyển dụng) hỗ trợ và hướng dẫn, đồng thời có nghĩa vụ tiếp tục tuyển thêm người để tạo ra những nhánh con. Mô hình này chia thành nhiều cấp bậc, và người ở cấp cao hơn sẽ được hưởng lợi từ doanh số của các cấp thấp hơn.
Ví dụ về công ty Agel Việt Nam, một công ty MLM nổi tiếng trong lĩnh vực sản phẩm sức khỏe. Agel vận hành bằng cách khuyến khích người tham gia giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng và tuyển thêm người mới, từ đó gia tăng hệ thống phân phối và mở rộng mạng lưới. Các thành viên của Agel có thể nhận hoa hồng từ doanh số bán hàng của họ và những người trong nhóm họ tuyển dụng. Tuy nhiên, để đạt được thu nhập cao, người tham gia thường cần phải tuyển dụng một lượng lớn thành viên hoặc bán được nhiều sản phẩm, tạo nên áp lực lớn để giữ cho hệ thống đa cấp tiếp tục phát triển.
Đa cấp là mô hình kinh doanh kiếm lời qua mạng lưới bán hàng rộng lớn
Cách nói chuyện của đa cấp: Dấu hiệu nhận biết đa cấp biến tướng!
Việc hiểu rõ cách nói chuyện của người tham gia đa cấp rất quan trọng để giúp mọi người tránh bị cuốn vào những lời mời chào hấp dẫn nhưng tiềm ẩn rủi ro. Dưới đây là một số dấu hiệu nhận biết đa cấp biến tướng, núp bóng kinh doanh để lừa đảo tinh vi.
Chiêu thức tạo niềm tin và đánh vào lòng tham
Dấu hiệu đầu tiên nhận biết cách nói chuyện của đa cấp là tạo niềm tin và đánh vào lòng tham của con người. Người đa cấp thường chia sẻ những câu chuyện cá nhân hoặc từ các thành viên đã thành công vượt bậc, như từ thu nhập thấp lên mức lương hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Họ có thể kể chi tiết về hoàn cảnh xuất phát thấp, những khó khăn ban đầu, và thành quả đạt được nhờ nỗ lực trong hệ thống đa cấp. Không chỉ qua lời nói, người đa cấp còn có thể rất chăm chút ngoại hình, như ăn mặc bảnh bao, đi xe đắt tiền để tạo nên ánh hào quang của sự thành công.
Tiếp theo là đánh vào lòng tham của người nghe, đó là “kiếm tiền một cách dễ dàng và nhanh chóng”. Dân đa cấp có thể hứa hẹn rằng chỉ cần bỏ ra một số vốn nhỏ hoặc một ít thời gian, người mới sẽ có được nguồn thu nhập ổn định, thậm chí mua nhà sang, xe hơi chỉ trong vòng 6 tháng – 1 năm mà không cần nhiều nỗ lực. Ví dụ, một người tuyển dụng trong đa cấp có thể nói: “Chỉ cần đầu tư 5 triệu đồng, bạn sẽ nhanh chóng thu lại 10 triệu chỉ trong tháng đầu, và thậm chí gấp đôi, gấp ba số tiền này nếu bạn có thể tuyển thêm người vào hệ thống”.
Dân đa cấp có thể ăn mặc rất chỉn chu để xây dựng niềm tin ở người nghe
Sử dụng ngôn từ khoa trương và hứa hẹn quá mức
Đây là một trong những cách nói chuyện của đa cấp dễ nhận biết nhất. Họ thường xây dựng các câu chuyện thành công hoặc đưa ra những lời hứa về thu nhập cao, làm cho người nghe tin rằng đây là một cơ hội “đặc biệt” để thay đổi cuộc sống. Các con số như lương 10 triệu – 20 triệu, thu nhập hàng trăm triệu, thời gian chỉ vài tháng, khiến đối tượng cảm thấy choáng ngợp và bị cuốn theo.
Những câu chuyện này rất khó xác minh bởi lẽ chúng thường chỉ là lời kể hoặc minh họa từ một vài cá nhân “đại diện”. Việc thiếu thông tin rõ ràng và cụ thể về cách kiếm được số tiền lớn như lời hứa hẹn làm cho mô hình đa cấp trở nên mờ ám. Ví dụ, một cá nhân trong hệ thống đa cấp có thể tuyên bố rằng họ đã kiếm được hàng chục triệu đồng chỉ nhờ vào việc bán sản phẩm. Tuy nhiên, khi được hỏi kỹ, họ có thể trả lời rất vòng vo, không chỉ ra rõ ràng cách thức thực hiện hay số lượng sản phẩm họ đã bán.
Những câu “chém gió” của đa cấp thường là “làm giàu không khó”, “kiếm tiền nhanh”
Nhấn mạnh vào tinh thần đoàn kết, sứ mệnh cao cả
Không chỉ đánh vào lòng tham vật chất, cách nói chuyện của đa cấp còn đánh vào những tâm lý thầm kín của người nghe. Một trong số đó là sử dụng “sứ mệnh cao cả”, tham gia vào một “cộng đồng” lớn mạnh, nơi mọi người không chỉ kiếm tiền mà còn góp phần làm cho xã hội trở nên tốt đẹp hơn.
Các công ty đa cấp thường trình bày sản phẩm của họ không chỉ đơn thuần là hàng hóa mà còn là giải pháp đi trước thời đại cho những vấn đề lớn hơn của xã hội. Họ có thể nói về việc sản phẩm của họ có thể giúp cải thiện sức khỏe, hỗ trợ môi trường hoặc tạo ra cơ hội cho những người khó khăn. Điều này không chỉ tạo ra một động lực phi tài chính mà còn gợi lên cảm giác trách nhiệm và mục tiêu cho người tham gia.
Đa cấp có thể “nói phét” về chất lượng sản phẩm, sứ mệnh công ty
Sử dụng áp lực tâm lý và chiến lược khẩn cấp
Một dấu hiệu khác nhận biết cách nói chuyện của đa cấp biến tướng là sử dụng áp lực về thời gian. Các công ty đa cấp thường sử dụng các chiêu thức như thông báo về “thời hạn có hạn” hoặc “cơ hội đặc biệt” để tạo ra cảm giác cấp bách, buộc người nghe phải hành động mà không có thời gian để suy nghĩ kỹ lưỡng. Khi không có thời gian suy nghĩ, đối tượng sẽ trở nên thiếu sáng suốt và bỏ qua những điểm mờ ám trong câu chuyện của đa cấp.
Một trong những câu “chém gió” của đa cấp cực kỳ kinh điển là “Chỉ còn vài chỗ cho cơ hội này”, hay “đừng để người khác vượt mặt bạn”. Các công ty thường tạo ra hình ảnh rằng cơ hội tham gia là độc quyền và không phải lúc nào cũng có sẵn. Ví dụ, công ty đa cấp có thể tổ chức các buổi họp mặt, nơi mà người tham gia được khuyến khích ghi danh ngay lập tức để nhận những ưu đãi hấp dẫn. Điều này tạo ra một bầu không khí căng thẳng và buộc mọi người phải quyết định mà không có thời gian để xem xét kỹ lưỡng.
Kịch bản đa cấp sẽ đánh vào tính khẩn cấp để người nghe không kịp suy nghĩ
Dụ dỗ thanh toán các khoản chi phí trả trước
Đây là phần không thể thiếu trong các kịch bản đa cấp. Chiến lược này thường yêu cầu người mới phải trả một khoản phí trước khi được tham gia vào mạng lưới bán hàng hoặc để có quyền sở hữu vào sản phẩm mà họ sẽ bán. Chiến lược này thường yêu cầu người mới phải trả một khoản phí trước khi được tham gia vào mạng lưới bán hàng hoặc để có quyền truy cập vào sản phẩm mà họ sẽ bán.
Ví dụ, một công ty đa cấp có thể yêu cầu thanh toán một khoản phí đăng ký, cùng với việc mua một bộ sản phẩm ban đầu để bắt đầu kinh doanh. Những bộ sản phẩm này không chỉ đắt tiền mà còn thường được giới thiệu với nhiều tính năng ưu việt, từ đó làm cho người tham gia tin rằng họ đang đầu tư vào một cơ hội kinh doanh có giá trị. Tuy nhiên, nhiều người sau khi tham gia nhận ra rằng họ không thể bán hết sản phẩm hoặc không thể tuyển dụng đủ người để thu hồi khoản đầu tư ban đầu. Nhưng lúc này đã quá muộn, họ mất tiền mà không có được lợi ích như mong đợi.
Đa cấp dụ dỗ đầu tư tiền để sinh lợi nhuận “khủng”
Lời khuyên để không cuốn vào kịch bản đa cấp
Mô hình kinh doanh đa cấp (MLM) đã nhận nhiều chỉ trích và lên án do những hoạt động lừa đảo và bất chính của một số công ty trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ và phương thức tiếp thị ngày càng tinh vi, các mô hình đa cấp trở nên khó nhận diện hơn. Điều này khiến nhiều người nhầm lẫn lối giao tiếp của họ với các kỹ năng bán hàng thông thường. Để bảo vệ bản thân, mọi người cần phải nắm bắt cách nói chuyện của đa cấp và trang bị cho mình một số kỹ năng cần thiết:
- Luôn dừng lại để suy nghĩ: Khi nhận được lời mời tham gia một chương trình kinh doanh, hãy dành thời gian để suy nghĩ và phân tích trước khi đưa ra quyết định. Đừng để sự hấp dẫn nhất thời khiến bạn vội vàng tham gia mà không cân nhắc.
- Đặt ra nhiều câu hỏi: Hãy chủ động đặt câu hỏi để hiểu rõ hơn về sản phẩm, chính sách hoa hồng, cách thức hoạt động của công ty, và những rủi ro có thể xảy ra. Những câu hỏi này không chỉ giúp bạn có cái nhìn rõ hơn mà còn cho thấy bạn nghiêm túc trong việc tìm hiểu.
- Nghiên cứu kỹ thông tin về công ty: Trước khi quyết định tham gia, hãy tìm hiểu kỹ về công ty. Ví dụ, kiểm tra tính hợp pháp của công ty, tìm kiếm các thông tin liên quan từ các nguồn uy tín. Điều này sẽ giúp bạn nhận diện được các dấu hiệu của một công ty đa cấp lừa đảo.
- Từ chối ngay nếu không rõ thông tin: Nếu bạn cảm thấy không rõ ràng hoặc có điều gì mờ ám trong lời mời tham gia, đừng ngần ngại từ chối. Sự cẩn trọng và quyết đoán của bạn sẽ giúp tránh xa những cạm bẫy có thể gây hại cho tài chính và tinh thần của bản thân. Thay vào đó, bạn nên tham khảo những ý tưởng khởi nghiệp chân chính, giúp bạn vừa kiếm tiền vừa thoả mãn đam mê, dù có thể không có lợi nhuận “khủng” và nhanh chóng như các cơ hội kinh doanh của đa cấp.
Luôn luôn đặt câu hỏi để xác minh sự thật trong lời nói đối phương
Trên đây, Kết Nối Việt đã tổng hợp một số dấu hiệu nhận biết cách nói chuyện của đa cấp biến tướng. Việc trang bị kiến thức và tỉnh táo khi tiếp xúc với các công ty đa cấp sẽ giúp bạn nhận diện được các dấu hiệu của những mô hình lừa đảo. Hãy sử dụng những thông tin đã được chia sẻ để tự bảo vệ bản thân và cũng là để giúp đỡ người thân, bạn bè tránh khỏi những cạm bẫy có thể gây hại cho tài chính và sức khỏe tinh thần!
